Czym jest kosztorys Audatex i podobne systemy
Audatex i Eurotax to systemy kosztorysowania szkód komunikacyjnych, z których korzystają ubezpieczyciele, rzeczoznawcy i część warsztatów. Zawierają bazy z normami czasu napraw, katalogowymi cenami części i wytycznymi dla lakierowania. Likwidator wprowadza dane pojazdu i uszkodzenia, a system generuje kosztorys szkody, czyli wycenę przewidywanych kosztów naprawy. Taki dokument służy do ustalenia odszkodowania, a nie do zamówienia naprawy w konkretnym warsztacie. Kosztorys z takiego systemu ma jasną strukturę: wykaz części, czas pracy w jednostkach norm, materiały lakiernicze i podsumowanie. Użytkownik programu dobiera pozycje, a stawkę roboczogodziny przyjmuje jako parametr, który przez to staje się jednym z głównych źródeł sporów.
Czym jest kosztorys warsztatu
Kosztorys warsztatu to wycena konkretnej naprawy u konkretnego wykonawcy. Zawiera części, które mechanik zamówi, stawki obowiązujące w jego warsztacie i czas pracy według jego doświadczenia. Może też obejmować prace, które nie występują w kosztorysie szkody, bo mechanik widzi rzeczy dopiero po rozebraniu elementów. Warsztat kalkuluje to, co rzeczywiście zapłaci za części u dostawcy, i to, ile czasu zajmie praca na jego stanowisku. Dla kierowcy oznacza to, że kosztorys warsztatu jest bliższy rzeczywistemu rachunkowi, ale nie zawsze jest tym, co ubezpieczyciel uzna za koszt do zwrotu.
Skąd różnice między kosztorysem szkody a warsztatem
Najczęstsze powody rozbieżności są powtarzalne i warto je znać.
- stawka roboczogodziny: system przyjmuje średnią dla regionu, a warsztat liczy swoją, często wyższą
- klasa części: kosztorys szkody bywa liczony na częściach zamiennych, warsztat zamawia oryginały lub części z pierwszego montażu
- zakres uszkodzeń: oględziny ubezpieczyciela obejmują to, co widać z zewnątrz, a po rozbiórce wychodzą ukryte uszkodzenia
- materiały lakiernicze: różne zasady wyceny lakierowania i polerowania
- norma czasu: te same czynności bywają wyceniane inaczej w katalogu systemu i w praktyce warsztatu
- podatek: kwoty netto i brutto, zależnie od tego, czy poszkodowany odlicza VAT
Różnica kilkunastu procent nie oznacza więc błędu żadnej ze stron. To efekt innych założeń. Problem pojawia się, gdy luka jest duża i nikt nie potrafi jej uzasadnić.
Co zrobić, gdy kwoty się nie zgadzają
Gdy kosztorys ubezpieczyciela jest niższy od warsztatowego, poszkodowany ma kilka dróg. Warto przejść je po kolei i dopiero potem eskalować.
- poproś o pełny kosztorys szkody z rozbiciem na części, czas i materiały
- poproś warsztat o kosztorys z rozbiciem na te same pozycje, żeby porównanie było linijka po linijce
- wskaż konkretne pozycje, w których są różnice: stawkę, klasę części, brakujące uszkodzenia
- po rozbiórce poproś warsztat o opis dodatkowych uszkodzeń z dokumentacją zdjęciową i zgłoś go ubezpieczycielowi
- skorzystaj z pisemnej odpowiedzi i, jeśli trzeba, z prawa do odwołania
Skuteczna rozmowa opiera się na konkretach. Zdanie „kosztorys jest za niski” niewiele daje, natomiast „stawka w kosztorysie to 100 zł, a warsztat liczy 160 zł, i tu jest różnica 480 zł” otwiera dyskusję. Szczegółowe kwestie prawne dotyczące odszkodowań warto skonsultować z osobą uprawnioną, my pokazujemy tu mechanikę dokumentów, nie porady prawne.
Jak czytać oba kosztorysy obok siebie
Najprościej zestawić je w jednej tabeli. Dla każdej pozycji wpisz część, jej cenę, normę czasu i stawkę. Przykład uproszczony, wyłącznie ilustracyjny co do metody:
| Pozycja | Kosztorys szkody | Kosztorys warsztatu |
|---|---|---|
| Zderzak przedni | 900 zł | 1 400 zł |
| Robocizna blacharska | 4 h x 100 zł | 4 h x 160 zł |
| Lakierowanie | 700 zł | 950 zł |
| Suma robocizny | 400 zł | 640 zł |
Różnica wynika tu z klasy części i stawki, a nie z odmiennego zakresu, więc negocjacja dotyczy tylko dwóch parametrów. To pokazuje, dlaczego rozbicie na składniki jest ważniejsze niż sama kwota. Więcej o budowie dokumentu przeczytasz we wpisie o wzorze kosztorysu naprawy, a o logice liczenia godziny pracy w stawce roboczogodziny mechanika.
Naprawa bezgotówkowa i naprawa na własny rachunek
Poszkodowany zwykle wybiera między dwiema drogami. Przy naprawie bezgotówkowej warsztat i ubezpieczyciel rozliczają się między sobą, a kierowca odbiera auto bez płacenia kosztów objętych zgodą. Warsztat sporządza wtedy własny kosztorys naprawy i uzgadnia go z ubezpieczycielem, co bywa okazją do wyjaśnienia różnic w stawce i częściach jeszcze przed pracą. Przy naprawie na własny rachunek kierowca płaci warsztatowi z góry i dochodzi zwrotu na podstawie dokumentów. W obu wariantach kluczowa jest dokumentacja: zdjęcia uszkodzeń, kosztorys z rozbiciem pozycji, faktura i protokół odbioru. Im dokładniej rozpisany kosztorys warsztatu, tym łatwiej wskazać, której pozycji dotyczy spór, i tym krótsza rozmowa z likwidatorem.
Kosztorys orientacyjny bez szkody i dla zwykłych napraw
Kosztorysy szkód dotyczą zdarzeń losowych. Przy zwykłej eksploatacji, jak wymiana rozrządu czy sprzęgła, kierowca nie ma kosztorysu ubezpieczyciela i opiera się na wycenie warsztatu. Tu pomaga orientacyjny kosztorys, który możesz policzyć sam: norma czasu razy stawka roboczogodziny plus części w widełkach. Nasz kalkulator kosztorysu naprawy samochodu pokazuje taką wycenę dla Twojego auta i miasta. To szacunek, nie oferta, ale daje punkt odniesienia, zanim usłyszysz kwotę w warsztacie. Nie zastępuje on kosztorysu szkody ani rzeczoznawcy, bo nie korzysta z baz licencjonowanych do takich celów. Warsztaty, które chcą wysyłać klientom własne kosztorysy do akceptacji, znajdą ofertę na stronie dla warsztatów.